Bekijk de nieuwe webdocu: de evaluatie van onze missie in Afghanistan

Bekijk de nieuwe webdocu: de evaluatie van onze missie in Afghanistan

Een aantal maanden onderzoek, dertig verhalen, tientallen interviews en twee documentaires: wat zijn we wijzer geworden over onze missie in Afghanistan? Eén vraag die bleef hangen: hoe evalueer je zo'n missie? Daarover sprak Sinan met zes experts in deze korte webdocu.

In de reportage pleiten drie partijen voor een nieuw, onafhankelijk onderzoek. Volgens Marianne Thieme van de PvdD was bij de bestaande evaluatie (2010) de uitvoerder van de missie tegelijk ook opdrachtgever van het rapport. Thieme: “Daar mag de kamer geen genoegen mee nemen”. Zij pleit daarom nu voor een parlementaire enquête om lessen te kunnen trekken voor toekomstige missies.

Harry van Bommel van de SP: “Het heeft veel mensenlevens gekost, het heeft enorm veel geld gekost, dan moet je bereid zijn van je fouten te leren, dat is niet gebeurd.”

Ook Salima Belhaj (D66) denkt dat het tijd is voor een nieuw onderzoek: “Het zou goed zijn als er nader gekeken wordt naar de uitvoering van de evaluatie en dan door een onafhankelijk orgaan.”

Bij elke evaluatie zou de rol van de politici naar voren komen. Ik denk dat ze daar geen zin in hadden.
— MARTEN DE BOER in zijn interview met Onze missie in Afhanistan

De eindevaluatie van Uruzgan die in 2010 openbaar werd gepubliceerd rammelt: het rapport werd beïnvloed door de Nederlandse ambassade en in het proces van data verzamelen was veel onzeker. Die conclusie trokken we in dit artikel bij De Correspondent.

Oud-diplomaat Marten de Boer, die verantwoordelijk was voor het wederopbouwwerk in Uruzgan, verbaast zich dat er tot nog toe geen parlementaire enquête is gekomen. Hij stelt dat er op zijn ministerie, dat van Ontwikkelingssamenwerking, altijd al uit werd gegaan van een parlementaire enquête of onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Volgens De Boer zou bij elke evaluatie de rol van de politici naar voren komen. De Boer: “Ik denk dat ze daar geen zin in hadden.” (Lees ook het interview met De Boer dat we eerder publiceerden.)

Uit Noors en Amerikaans onderzoek, waar wel onafhankelijk onderzoek werd gedaan, blijkt dat er veel mis is gegaan in Afghanistan, stelt Thieme. Zij vindt het vreemd dat de politiek aan de ene kant beweert dat de missie effectief is, al op voorhand, maar daarna niet wil weten of het daadwerkelijk zo is. Thieme: “We hebben te weinig betrouwbare gegevens om te weten of we daar nou wat goeds hebben gedaan of dat het er alleen maar is verergerd.”

De politici doen hun uitspraken met het oog op de missie in Mali, waar op dit moment nog 300 Nederlandse militairen actief zijn. Harry van Bommel (SP) twijfelt of die missie er geweest zou zijn als Uruzgan eerlijk en 100% zou zijn geëvalueerd. Voor meer over internationale missies en strategie lees je het interview met veteraan en militair historicus Martijn KItzen.