De observaties van David Axe: een Amerikaan in Kamp Holland

De observaties van David Axe: een Amerikaan in Kamp Holland

De Amerikaan David Axe is een ervaren oorlogsjournalist. In juni 2007 is hij voor het eerst in Afghanistan, op Kamp Holland, precies in de week van de slag om Chora. Wat registreert deze outsider? Goede koffie en internet. Maar dat niet alleen. Drie observaties van een Amerikaan in Kamp Holland. 

Een van de boeken van Axe heet War is boring (ook de titel van zijn weblog). Als je zijn reportages bekijkt, krijg je inderdaad die indruk: David Axe lijkt het allemaal een beetje saai te vinden. Zijn manier van verslaggeving versterkt dat beeld. Wars van opsmuk en weinig sensatiezucht. Maar hij registreert wel een belangrijke fase van de Nederlandse missie. 

Ook op Kamp Holland liep hij rond met een camera en legde vast wat er gebeurde: Een training. Een briefing. Het onderhoud van materieel. Nog een training. Het geeft een goede impressie van het werk van de Nederlanders. 

Wat valt hem op als hij terugdenkt aan zijn tijd op Kamp Holland? Axe: “Kamp Holland was verrassend comfortabel voor een Forward Base. Lodges met airco, vers voedsel, goede koffie en internet.” Maar dat is niet het enige, realiseert hij zich. Hij heeft in Irak veel PRT’s gezien en stelt vast dat Kamp Holland een vreemde eend in de bijt is, zo zwaar bewapend zag hij het zelden. 

Observatie 1. De enorme impact van een Nederlands slachtoffer

Zijn meest intense herinnering heeft hij aan het afscheid van Timo Smeehuizen. “Ik ben bij meerdere van dit soort afscheidsceremonies aanwezig geweest. Het verdriet ervan telt langzaam op.”

Hij is onder de indruk van de manier waarop de Nederlanders afscheid nemen. Bij eerdere ceremonies waarbij hij aanwezig was, veelal van Amerikaanse militairen in Irak, werd er veel minder tijd voor genomen.  Axe: “Waarschijnlijk vanwege het hoge aantal Amerikaanse slachtoffers.” 

In een van zijn reportages legt hij aan een niet-Nederlands publiek uit wat de betekenis van Timo’s dood is: “Dit is voor het eerste in decennia dat Nederland meedoet aan een echte oorlog, maar het werd meer gezien als een opbouwmissie. En hoewel ze met goede en zware wapens kwamen, werd over het algemeen geen rekening gehouden met zware gevechten. Daarom was het verlies van Timo zo’n grote schok.” Hij stelt met verbazing vast: “Het werd een groot nieuwsverhaal in Nederland. Voorpagina’s in alle grote kranten. Het liep zelfs uit op een debat over het Nederlandse beleid: moeten we nog wel in Afghanistan blijven?”

Observatie 2. Strijd over de beeldvorming

Dat hij er is tijdens de slag om Chora is, blijkt toevallig. Hij merkt wel dat het een intense tijd is op Kamp Holland. “De eerste dagen van het gevecht ontkende defensie dat er sprake was van heftige gevechten. De PIO’s (red. press information officers) op Kamp Holland probeerden - tegen hun zin - de verhalen over de gevechten te onderdrukken: omdat ze dat moesten doen, niet omdat ze het wilden.” Hij merkt dat dit spanning oplevert. “Er ontstond een schisma tussen de officials in Kamp Holland en de officials in Nederland."

"In Kamp Holland waren ze trots op wat ze hadden bereikt, en op de offers die de militairen daarvoor gebracht hadden. Maar in Den Haag wilde men dit nieuws niet uit laten komen. Ze wilden daarom geen officieren in de pers die trots een soort van overwinningsgevoel kwamen uiten. Uiteindelijk waren de PIO’s op Kamp Holland het zat, en lieten ze het nieuws oogluikend wegsijpelen richting Nederland. Op maandag, toen het tweede slachtoffer viel, kon men in Den Haag het niet langer ontkennen en stuurden ze een persbericht rond met daarin het verhaal over het zware gevecht rond Chora.” 

Observatie 3. Weinig woede

Hij kreeg geen toestemming om in de buurt van de gevechten verslag te doen. Wat Axe wel registreert is het vuren van de Howitzers, het af- en aanvliegen van gevechtshelikopters en een overleg tussen Afghaanse en Nederlandse militairen, in de video hieronder:

(Mist de ondertiteling? Klik op CC of het radertje rechtsonder op de video.)

Hoe was het voor hem, Amerikaan, om zo’n cruciaal moment in de Nederlandse missie te registreren? Hij vindt dat de Nederlanders de missie uiterst professioneel hebben ingevuld. Maar als hij het vergelijkt met eenheden van andere nationaliteiten dan leek het of hij iets miste, zegt hij jaren later. Axe trok verder vooral met Afghaanse en Amerikaanse eenheden op, dus dat is zijn vergelijkingsmateriaal. Als hij er een tijdje over na heeft gedacht: "Ik denk dat het woede was. De Nederlandse troepen leken geen woede te kennen."

Bekijk hier en hier zijn reportages over Chora.