Missie Afghanistan kostte ten minste 2,5 miljard

Missie Afghanistan kostte ten minste 2,5 miljard

Wat de operatie in Afghanistan exact gekost heeft, is moeilijk vast te stellen. Niet alle informatie is beschikbaar en er ontbreekt ook consensus over welke kosten moeten worden meegerekend. Wel kunnen we stellen dat Uruzgan de duurste militaire operatie in de Nederlandse geschiedenis is geweest. We zetten een paar kerngegevens op een rijtje. 

Extra kosten: 2,5 miljard

De meeste kosten zijn gemaakt in de jaren dat Nederland leading nation was in Uruzgan. De totale uitgaven van Defensie en Buitenlandse Zaken voor de Nederlandse deelname aan ISAF in die jaren bedroeg volgens de ministeries zelf € 1,6 miljard. Die budgetten liepen via de HGIS, de Homogene Groep Internationale Samenwerking. 

Daarnaast is er budget toegevoegd aan de defensiebegroting om uitgaven in Uruzgan te bekostigen die niet onder dit HGIS-regime vallen, zoals investeringen in materieel. Dat ging om 390 miljoen euro. Deze uitgaven zijn het gevolg van het verlies van materieel door gevechtshandelingen, grootschalige slijtage en de aanschaf van nieuw materiaal zoals de Bushmasters.

Maar Nederland was ook voorafgaand aan de periode in Uruzgan betrokken bij Afghanistan. Het ging om relatief kleine bijdragen aan ISAF en operatie Enduring Freedom (OEF). Onder meer de inzet van F-16’s, een bijdrage aan de internationale fondsen voor Afghanistan, een Provincial Reconstruction Team in Baghlan en de inzet van speciale eenheden. Dat kostte de Nederlandse belastingbetaler 210 miljoen euro.

Ook na Uruzgan bleef Nederland betrokken bij Afghanistan. In de jaren 2011 - 2014 was er de politietrainingsmissie in Kunduz. Die kostte in het totaal minder dan oorspronkelijk begroot, namelijk 215 miljoen euro.

Percentage kosten voor wederopbouw in Uruzgan: 16 %

Voor de operatie in Uruzgan alleen is uiteindelijk 2 miljard nodig geweest. Van dat bedrag is 1,6 miljard besteed aan defensie, 159 miljoen aan opbouwprojecten en de rest (212 miljoen) verdeeld over internationale wederopbouwfondsen. Omdat het de ISAF missie erop gericht was de Afghaanse overheid te ondersteunen is er in het totaal door Nederland 617 miljoen bijgedragen aan deze wederopbouwfondsen. Dit geld kon door de Afghaanse ministeries worden geïnvesteerd (waar dat o.a. toe heeft geleid kan je hier lezen). 

Niet meegerekend: zorgkosten

Volgens het ministerie van Defensie is het niet mogelijk om de uitgaven van de zorg voor (ex) militairen in direct verband te brengen met een specifieke uitzending. Bovendien kan zorg van zeer lange duur zijn en kan een zorgvraag zich pas op een veel later tijdstip manifesteren waardoor het moeilijk is te achterhalen aan welke specifieke missie de zorgvraag is toe te wijzen. Defensie houdt daarom geen gescheiden boekhouding bij waarin zorgkosten kunnen worden gekoppeld aan specifieke missies. 

Niet meegerekend: reguliere kosten van Defensie en Buitenlandse Zaken

De eerder genoemde 2,5 miljard betreffen de extra kosten gemaakt voor de missies in Afghanistan. Buiten beschouwing blijven dan de reguliere kosten die de ministeries van Defensie en Buitenlandse zaken maakten voor deze missie (dienst communicatie, vastgoed, etc.). Het is lastig om te bepalen hoeveel dat is. Defensie heeft dat een paar jaar gepoogd in kaart te brengen, maar is er in 2003 mee gestopt omdat het te arbeidsintensief was. Sindsdien wordt er volgens de Wim Drees Stichting voor openbare financiën ruwweg uitgegaan van een factor 2,5 om de totale kosten van een missie te benaderen. Dat zou de kosten van Afghanistan op ruim 6 miljard laten uitkomen. 

Weet je meer? Is er een correctie nodig? Stuur ons een mail. Dat stellen we op prijs: info@missieafghanistan.nl!